Краткое содержание клубной работы «Эрэл»




НазваниеКраткое содержание клубной работы «Эрэл»
страница2/5
Дата конвертации25.11.2012
Размер0.57 Mb.
ТипКраткое содержание
1   2   3   4   5

Олох уустук чахчыларын


Олоччутун ылынабын.

Уорэх урдук аартыгар


Уктэнэргэ дьулуьабын,

Наука сункэн ситиьиитин

Баьылыырга ба5арабын.

Дьо5уру талааны сайыннаран,


Саха саргытын салайсарга,
Улахан дьоллоох олоххо

Умсугуйан уьуллабын,»-диэн буолар.

II. Маннык хайысханан улэлиир улэм сыала- соруга:

1) Хас биирдии о5о5о торообут тыл бар5а баайын, уус-уран кууьун, кэрэтин, тыл илбиьин, суогэйин-сумэтин, ойугэр-сурэ5эр, этигэр-хааныгар инэрии, торообут тылларын таптатыы, киэн тутуннарыы торообут сахатын тыла киниэхэ инники оло5ун оносторугар суолдьут сулус буоларын ойдотуу, улахан олоххо бэлэмнээьин.

2) О5о уус-уран литератураны таптыыр, элбэ5и аа5ар, онтун олоххо туьанар, торообут дойдутун ытыктыыр, айыл5аныкытта сибээстээх, тулалыыр эйгэни харыстыыр, оло5у диринник таба ойдуур, ой-санаа, сиэр-майгы оттунэн туруктаах, урдук культуралаах буоларыгар иитии.

3) Хас биирдии уорэнээччи айымньылаахтык толкуйдуур уонна айар дьо5ура табылларыгар кини уйул5атын уьугуннаран, дууьатын кылын таарыйан, иэйиитин имэнин иитэн, иьирэх санаатын салайан, торообут тылынан айар, суруйар, дьо5урун, сайыннарыы, айар улэ суолугар уктэннэрии.

  1. Тус о5о5о туьуламмыт сацыннарыылаах уорэхтээьин ньыматын туьаныы.

5) Торообут тыл алыбын хас биирдии о5о чараас дууьатыгар, сырдык-ыраас ойугэр-санаатыгар инэрэн, кини тус оло5ор, быьыытыгар-майгытыгар, ойугэр санаатыгар философскай сыьыаны олохтооьун, билиитин-коруутун кэнэтии, ханатыы.

6) О5о айылл5аттан бэриллибит ыллыыр-туойар, ункуулуур, сцена5а оонньуур дьо5урун тобулан, уьуйан, уорэтэн салгыы сайыннарыы, кэнэ5эски идэтин таларыгар комолоьуу.

  1. Уорэнээччи чинчийэр, толкуйдуур, уорэтэр, хомуйар, суруйар, онтун дьонно сатаан тириэрдэр идэ5э туьулааьын.

  2. Дьон иннигэр тыл этэргэ, дакылааттыырга, бэчээккэ анаан уонна ойтон айан уус-уран суруйуу уоруйэхтэрин баьылыырга, киьини кытта сатаан кэпсэтэргэ, онтон таба сааьылаан хаьыакка суруйарга уорэтии.

  3. Бу хайысхалары талбыт о5олору орто анал, урдук уорэхтэргэ киирэллэригэр бэлэмнээьин, комолоьуу, киирэллэрин ситиьии, олох суолугар атаарыы.

3. Улэлиир технологиям: Тус о5о5о туьуламмыт технология.

4. Улэлиир ньымам: Сайыннарыылаах уорэхтээьин ньыматын туьаныы.

5. Проблемам:

О5о дьо5урун уонна талаанын сайыннаран, уорэххэ киирэригэр бэлэмнээьин.

Улэбин са5алыахпыттан идэ5э хайысхалаан уорэтиини инники куоццэ тутан, сурун сыал-сорук оцостон, улэм актуальнай проблематынан о5олору, дьо5урдарын, талааннарын сайыннаран, уорэххэ киирэргэ бэлэмнээн, талбыт идэлэригэр киирэллэрин ситиьииннэн дьарыктанабын.

Маны ситиьэргэ хас биирдии о5о5о, саха о5ото буоларын быьыытынан, саха тылын дэгэтин, тыл культуратын, ойуулуур-дьуьуннуур уус-уран тыллар араас кистэлэннэрин биллэрэн, торообут тылын баьылыырыгар, сайыннарарыгар олук уурары улахан бол5омто5о ылабын. Манна элбэхтик эрчиллии, ырытыы, санааны аьа5астык этии, толкуйдааьын комотунэн араас тииптээх уруоктар ыытыллаллар. Ол курдук, конференция-уруоктар, рефераттары, дакылааттары комускээьин, диспут, дискуссия-уруоктар, айар улэ уруоктара, эстетическэй хайысхалаах, атын предметтэри кытта сибээстэьэр о.д.а. уруоктар ыытыллаллар.

Ацардас уруокка эрэ уерэтиинэн муцурданар олох итэ5эьин, толору билиини, сатабылы, уеруйэ5и биэрбэтин иьин, кылаас таьынаа5ы улэнэн ситэрэн-хоторон биэриини улахан туьалаа5ынан аа5абын.

Дьэ, ол инниттэн, «Сахалыы мин тыллаах буоламмын…» диэн девизтээх, о5о дьо5урун уонна талаанын сайыннарар сыаллаах «Эрэл» диэн кулуубунай улэбин 1991-92 уерэх сылыттан араас саастаах о5олору хабан улэлэтэ сылдьабын. Манна сылын аайы ортотунан 20-60 о5о дьарыктанар.

«Эрэл» кулууп иьинэн 5 куруьуок улэлиир:

  1. «Чуораанчык»-ырыа, ункуу ансамбла.

  2. «Мичик» драматическай куруьуок.

  3. «Кэскил» хаьыат «Бэргэн» О5о прессатын агенствотыгар 21-с нуомэринэн киирбит «Эдкор» пресс-болох.

  4. «Толайсур» литературнай куруьуок.

  5. «Фольклор» круьуога.

Бу куруьуоктар улэлэрэ саха тылын, литературатын уонна торут культура уруоктарын кытта ыкса сибээстээн, дьуорэлээн ыытыллаллар. Онон итиннэ сыьыаннаах уерэхтэргэ туттарсан киирэн, учуутал, уьуйааччы, журналист, артист, ырыаьыт-тойуксут о.д.а. идэлээх дьон буолалларыгар о5олорго комолоьуу, хайысха биэрии барар.

1) «Толайсур» литературнай куруьуок.

Манна о5олор сыл устатыгар саха суруйааччыларын олохторун, айар улэлэрин кытта билсиьэллэр, уус-уран литература айымньыларын корун,нэрин (проза, поэзия, драматургия) , уус-уран айымньы тематын, идеятын, иитэр-уорэтэр суолтатын, уус-уран тылын-оьун, геройдарын образтарын о.д.а. уорэтэллэр. Ордук чуолаан, хоьоон айарга туттуллар ньымалар араастарын, хоьоонунан этии уратыларын (литература теориятын – эпитети, тэн,нээьини, метафораны, гиперболаны, аллегорияны, тыыннаа5ымсытыыны, ритми, рифманы, инверсияны, перифраьы, аллитерацияны, ассонансы о.д.а.) уорэтии киэн,ник барар. Ити кэнниттэн о5олор бэйэлэрэ айымньы айан холоноллор. Саамай элбэхтик хоьоон айалларын собулууллэр.

Бу улэбэр о5олору икки боло5унэн хайытан дьарыктыыбын.

Бастаккы болох – «Толайсур» литературнай куруьуокка быьаччы сылдьар о5олор. Кинилэр кыра кылаастан урдуку кылааска тиийиэхтэригэр дылы дьарыктаналлар. Ман,найгы сэмэй, судургу тыллаах-остоох хоьоонноруттан кэлин, ойдоро-санаалара сайдан, чочуллубут тыллаах-остоох, сааьыламмыт хоьооннору суруйар буоллулар.

Иккис болоххо киирэллэр, куруьуокка дьарыктаммакка эрэ, ан,ардас уруокка ылбыт билиилэригэр оло5уран, сорудах быьыытынан суруйар о5олор. Бу икки белеххе о5олор бэйэлэрэ хомо5ойдук хоьуйа, санааларын сааьылаан этэ уорэнэллэр. Литература теориятын айымньыларыгар сатаан тутталлар, айыл5а5а чугаьыыр, айыл5аны аран,аччылыыр ойго-санаа5а киирэллэр, тулалыыр эйгэни, оло5у философскайдык ылыныыга, сырдыкка, кэрэ5э тардыьыыга иитиллэллэр.

О5олорум улэлэрэ улууспут «Сунтаар сонуннара», «Сэьэн то5ой» уонна республика о5олоругар аналлаах «Кэскил» хаьыаттартан са5алаан, «Киин куорат», «Саха сирэ», «Эдэр саас», «Учуутал аргыьа» хаьыаттарга бэчээттэнэллэр. Бу хаьыаттар араас курэхтэригэр кыттан бириистээх миэстэлэргэ тикситэлииллэр. Элбэхтэн а5ыйа5ын ааттаатахха, «Михаил Светлов» теплоходунун хаста да Олуонэ оруьунэн устубуттара, Дьокуускай «Дьо5ур», Владивосток «Океан» лаа5ырдарыгар тиийэ сынньаммыттара.

Куруьуогум о5олоро, ацардас куруьуокка дьарыктаныынан эрэ муцурдаммакка, араас нэьилиэктээ5и, улуустаа5ы, республикатаа5ы Научнай-практическай конференция5а (НПК) кыттыыны ылаллар, бириистээх миэстэлэргэ тиксэллэр.

2) «Эдкор» пресс-белех

Журналистика идэтигэр уьуйууга о5ону кыра сааьыттан сыьыаран дьарыктыыр ордугун 19 сыллаах кэтээн керуубунэн дакаастыам этэ. Ол курдук, о5о адьас кыра сааьыттан хаьыакка сыстан, хаьыаты себулээн аа5ан, онно санаатын этэн суруйа уерэнэн, улаатарыгар олус учугэй суруксут буолан тахсар. Манна дьарыктамматах о5ону кытта тэцнээн кердеххе чахчы атын хартыына буолар. Биллэн турар, эрдэттэн суруйа, санаатын этэ уерэммит, элбэхтик хаьыаты аахпыт о5о ханнык ба5арар суругунан улэ керуцун хотуулаахтык суруйар буолар.

Журналистика5а бастакы хардыынан эдэр корреспонденнар белехтерун тэрийии буолар. Белеххе араас саастаах о5олору ылабын уонна хас биирдии о5ону кытта индивидуально улэлиибин. О5о теьенен кыра да, соччонон кинилиин элбэхтик улэлиигин: керен олрон суруйтара5ын, субэлиигин- амалыыгын, элбэхтик быьаара5ын, ал5астарын кеннере5ун, хастыыта да хос-хос уьултара5ын. Ол иьин манна тулуурдаах, сурэхтээх, ба5алаах эрэ о5олор хаалаллар. Оттон улахан о5олор маны таьынан улэлэрин кээмэйэ хас да бук улаатар, онон суруйаллара элбиир. Ону эмиэ тулуйуохха наада.

Оттон «Эдкор» пресс-белех дьарыгар о5олор саха сирин хаьыаттарын кытта билсэллэр, аа5аллар, хаьыаттан наадалаах матырыйааллары кэбэ5эстик булан, араас рефераттары, дакылааттары суруйарга туьаналлар. Публицистика бары жанрдарын уерэтэн, хаьыакка суруйарга уерэнэллэр. Хаьыаты кытта ыкса до5ордоьоллор.

«Эдкор» пресс-белех о5олоро араас идэлээх дьону, о5олору кытта ирэ- хоро кэпсэтэн ыстатыйа суруйан бэчээттэтэллэр, араас керсуьуулэри тэрийэллэр, араас курэххэ ейтен суруйууга бириистээх миэстэ5э тиксэллэр.

Эдэр корреспонденнар "Кэскил" ОПРА-тын анал корреспонденнара буолаллар. О5олор "Кэскил" хаьыат араас конкурстарыгар кытталлар, хаьыат улэьиттэрин кытта суруйсабыт, бэйэм быьаччы сибээстэьэбин, элбэхтик субэ-ама ылабын, ону о5олорбор кэпсиибин, элбэх субэни биэрэбин. "Кэскил" конкурстарыгар кытыннахпыт аайы эбэьээт миэстэлэьэн иьээччибит.

Саамай улахан бириистэринэн "Океан" лаа5ырга, «Ленанан устууга», Якутскай лаа5ырдарыгар сынньанар чиэскэ тиксиилэрэ уонна кинигэ бириистэринэн на5араадаланыы буолар.

Маны таьынан, о5олорум Саха сирин араас сахалыы хаьыаттарын кытта сибээстэьэллэр, аа5аллар, суруйаллар, хаьыаттары кытта ыкса до5ордоьоллор. Публицистика бары жанрдарын уерэтэн, араас хаьыаттарга суруйарга уерэнэллэр.

Суруйар хаЬыаттарбыт:

1) "Кэскил" , 5) «Саха сирэ»,

2)"Сунтаар сонуннара", 6) «Киин куорат»,

3)«СэЬэн то5ой», 7) «Учуутал аргыЬа»

4)"Эдэр саас",

О5олор суруйар темалара киэц, оло5у кытта тэццэ хардыылыыллар, сибиэьэй сонуннары хомуйаллар, убулуейдэри керсе улэлииллэр, айар улэлэрин бэчээттэтэллэр, керсуьуулэри тэрийэллэр, оскуола, нэьилиэк, улуус сонуннарын суруйаллар, экскурсия5а сылдьаллар о.д.а., бу хаьыаттар конкурстарыгар эмиэ кытталлар, миэстэлэьэллэр.

О5олор сурун суруйар жанрдарынан ыстатыйа, интервью, иьитиннэрии буолар. Ордук себулууллэр - интервью. Манна сылын аайы гастролга кэлэр артистары, оскуола иьинээ5и улууска, республика5а учугэй кердеруулээх спортсменнары, учууталлары, уерэнээччилэри онтон да атын араас идэлээх дьоннору кытта ирэ- хоро кэпсэтэн интервью ылан суруйаллар, хаартыска5а туьэрэллэр. Маны таьынан оскуола5а, нэьилиэккэ буолар араас меропиятиялар, гастролга кэлбит артыыстар тустарынан ыстатыйалары суруйаллар.

Маны таьынан улахан о5олорбут хаьыаттан наадалаах матырыйааллары буланнар араас рефераттары, дакылааттары суруйарга туьаналлар ейтен суруйууну ханнык ба5арар тема5а кыайа-хото туталлар. Онон биьиги Эдкордарбыт эбэьээт эрэ журналист буолбаталлар, суруйуу ити араас керуцнэрин баьылыыр дьон буолан тахсаллар. Онтулара бэйэлэригэр олус улахан туьалаах.

"Эдкор" белехпер эмиэ улэбин икки беле5унэн хайытан дьарыктыыбын.

1) Бастакы белехпер эмиэ "Эдкор"-га быьаччы сылдьар о5олор киирэллэр. Кинилэр кыра кылаастан урдуку кылааска дылы дьарыктаналлар эбэтэр дьицнээхтик журналист идэтин баьылыан ба5арар о5олор киирэллэр. Кинилэр тиьигин быспакка утумнаахтык дьарыктаналлар. Манна мацнайгы сэмэй, кылгас, судургу тыллаах-естеех, жанр быьыытынан сиппит- хоппут ыстатыйалар буолаллар.

2) Иккис белеххе киирэллэр куруьуокка быьаччы дьарыктаммакка эрэ, ацардас уруок кэмигэр то5оостоох тема5а сорудах быьыытынан суруйар о5олор. Маннык дьарыктаналларын бу о5олор ордук себулууллэр. То5о диэтэххэ улэтэ, ирдэбилэ анараа белехтее5ер а5ыйах. Уонна кинилэр журналист буолуохтарын ба5арбат эрээрилэр, суруйуохтарын ба5арар о5олор.

Дьэ, бу маннык улэни хайдах ситистим диир буоллахха итиэннэ журналист идэтигэр о5ону ханнык суолунан сирдээн илдьиэххэ себуй диэн проблеманы быьаарар улэбинэн буолар теорияны уонна практиканы силбэьиннэрэн улэлээьин.

Улэм биир уратытынан, бэйэм оскуолам о5олорун дьарыктыырым таьынан, атын оскуолалартан 3 о5ону «Эдкор» пресс-белехтер уонна «Толайсур» литературнай куруьуокпар киллэрэн, «Эдкор», «Толайсур» филиалын тэрийэн улэлэттим. Филиалбар Сунтаар 2 №-дээх Саха – Канадскай оскуолатыттан Тыасытова Сахаайа (4 кыл.), Романова Илона (7 кыл.), Политехническай лицейтан Артемьева Мотя (6 кыл.) киирэн дьарыктана сылдьаллар. Салгыы дьарыктанар санаалаахтар. Сахаайа Тыасытова хоьоонноро «Кэскил», «Сунтаар сонуннара» хаьыаттарга, Мотя Артемьева ыстатыйата «Кэскил» хаьыакка бэчээттэммиттэрэ. Ессе да элбэх улэлэрэ 2-3 хаьыакка барбыттара.

Сахаайа Тыасытова «Араас оцноох сибэккилэр» хоьоонугар олохтоох мелодист Калиста Пахомова ырыа айбыта. Бу ырыаны 2007 сыллаахха «Домисольки» ансамбль ырыаьыта Даша Иванова Москва5а «Зажги свою звезду» О5о аан дойдутаа5ы ырыа курэ5ин коруутугэр ыллаан дипломант аатын ылбыта.

Маны сэргэ Хоро орто оскуолатыттан Саввинова Наталина «Толайсурга» киирэн дьарыктаммыта. Хоьооннорун кинигэ5э киллэрэргэ бэлэмнии сылдьабын.

3) «Чуораанчык» ырыа-уцкуу ансамбла, «Мичик» драм. куруьуок, «Фольклор» - саха фольклорун араас жанрдарын керуцун куруьуога

Бу куруьуоктарга о5олор эстетическай хайысхалаах улэнэн дьо5урдарын, талааннарын сайыннарыы барар.

Улэ сыала-соруга:

  1. О5о айыл5аттан бэриллибит ыллыыр-туойар, уцкуулуур, сыана5а оонньуур дьо5урун, талаанын сайыннаран, кэнэ5эски ырыаьыт, артыыс идэтин таларыгар кемелеьуу;

  2. Ырыаьыт, артыыс идэтин талбат эрээри искусствоны себулуур, ыллыан ба5арар о5ону куолаьын сайыннаран, ыллыыр-туойар киьини иитэн таьаарыы;

  3. Айар талааннаах о5олору кытта туспа улэлээьин;

  4. Республика, улус араас курэхтэригэр, фестивалларга о.д.а. мероприятияларга кехтеех кыттыыны ылыы.

Улэм биир сурун уратытынан уорэппит уонна куруьуоктарбар дьарыктаабыт о5олорбун 1994 сылтан ыла хас сайын аайы бэйэм уохпунан Дьокуускай куоракка батыьан тиийэн, уорэххэ киллэртиирим буолар. Манна бэйэм оскуолам о5олоруттан ураты Сунтар улууьун оскуолаларын о5олоругар уонна атын да улуустар о5олоругар, ким кордоспуккэ комолоьон, элбэх о5ону уорэххэ киллэртээбитим. О5олор махталлара улахан.

Дьэ, ити курдук хас биирдии о5о5о, кини хайдах майгылаа5ыттан-сигилилээ5иттэн, теье кыахтаа5ыттан керен, тус-туьунан сыьыаннаьан, кинилэри ейдуургэ,ейуургэ улэлиибин. Кинилэргэ харыстабыллаахтык сыьыаннаьан, олох оскуолатын уустук очурдарын-чочурдарын, теье кыайарбынан, уерэтэргэ кыьаллабын. Хас биирдии о5о билиилээх, сайдыылаах буоларын таьынан, киьи быьыытынан сиэр-майгы еттунэн септеехтук иитиллиитин ситиьэргэ дьулуьабын, олох кене суолун тутуьалларыгар ал5аан атаартыыбын.
3-й раздел

План урока

ТЕРУТ КУЛЬТУРА УРУОГА

5 «а» кылаас (2008 с.)

Уруок тиибэ: Конференция уруок (чинчийэр улэ).

Уруок формата: Интегрированнай уруок.

Терут культура уруогун «Толайсур» литературнай куруьуок, «Эдкор» пресс-белех уонна «Чуораанчык» ырыа ансаамбылын улэтин кытта алтыьыннаран ыытыы.

Уруок арааьа: Барбыт теманы тумуктээьин.

Уруок хайысхата:

  1. О5о толкуйдуур, айар, суруйар, кэпсиир дьо5урун сайыннарыы;

  2. О5о кругозорун сайыннарыы.

Тиэмэтэ: Сылгы - саха тыына, культурата.

Сыала:

  1. Сылгы - саха оло5ун сурун оцкула, тыына, культурата буоларын сиьилээьин;

  2. Саха сылгытын уратытын арааран ейдееьун;

  3. То5о саха Дьеьегей о5ото буоларын дакаастааьын.

Соруга: 1

  1. Темаларынан рефераттары суруйуу;

  2. Хас биирдии рефератка стендэ оцоруу;

  3. Реферат тезиьин суруйуу;

  4. О5о дакылаатыгар рефератын тезиьинэн уонна стендэтинэн туьанан кэпсээьин;

  5. Компьютеры сатаан туьанар о5олор дакылааттарын электроннай форманан кемускээьиннэрэ;

  6. Дакылааттаабат о5олор тэтэрээттэригэр барытын сурунуулара;

  7. Уруогу уопсай тумуктээьин;

  8. «Чуораанчык» ансаамбыл, «Толайсур» литературнай куруьуок, «Эдкор» пресс белех куруьуоктар матырыйаалларын туьаныы.

Уруок тэрилэ:

  1. Компьютер, проектор, экран, магнитофон, дискэлэр, кассеталар;

  2. О5олор стендэлэрэ (уруьуйдар, хаартыскалар, схемалар, оцоьуктар);

  3. Учуутал уруокка туттар слайдалара;

  4. Уруокка туттуллар кинигэлэр:

а) «Кыталык туьэр алааьа» - «Толайсур» литературнай куруьуок о5олорун хоьооннорун хомуурунньуга,

б) «Кыылга-кетерге сугуруйуу – саха омук биир сурун итэ5элэ» - «Толайсур» куруьуок, «Эдкор» пресс-белех урукку чилиэнэ, билигин ЯГСХА V куурсун устудьуона М.Терентьева кинигэтэ;

  1. «Чуораанчык» ансаамбыл о5олорун ырыаларын дискэлэрэ, кассеталара;

  2. 5 кылаас о5олорун айбыт хоьоонноро, кэпсээннэрэ, дьуьуйуулэрэ;

  3. Сылгы туьунан кинигэлэр, хаьыат вырезкалара, сурунааллар матырыйааллара, хаартыскалар, уруьуйдар.

Уруок тэрээьин чааьа:

  1. Кылааска паарталары септеехтук туруоруу;

  2. Компьютеры, экраны, проекторы, магнитофоны о.д.а. тэриллэри бэлэмнээьин;

  3. О5олору турукка киллэрэн, уруокка бэлэмнээьин.

Уруок сурун чааьа:

I этап.

1) Уруок сыалын-соругун билиьиннэрии, тэтэрээккэ чыыьыланы суруйтарыы, уруок тематын суруйтарыы;

2) Учуутал киирии бэсиэдэтэ «Сылгы культурата сахалыы сиэрдээх оло5у, майгыны-сигилини тутуьарга ыччаты иитэр-уерэтэр суолтата»

(Проекторынан «Кун Дьеьегей Айыы» плакат, саха сылгытын, сылгыьыттар, сылгыны керуу-харайыы туьунан хаартыскалар, ойуулар слайданан кердеруллэллэр).

II этап.

Конференция (о5олор ылбыт темаларынан дакылааттарын кемускууллэр)

I . Кун Дьеьегей Айыы – саха итэ5элигэр

  1. Сылгы – саха тыына, культурата, аан дойдуну ейдуур философията – Павлов Гриша;

  2. Саха – Дьеьегей о5ото – Терентьев Павел;

  3. Саха олоцхотугар сылгы – Кириллин Миша;

  4. Ытык сылгы – Гаврильева Айта;

  5. Сылгыга сыьыаннаах сиэр-туом – Филиппова Марина;

II. Саха сылгыта

(«Чуораанчык» ансамбль урукку ырыаьыта Ваня Трофимов «Кулунчук» ырыата магнитофоцца холбонор – о5олор ыллаьаллар);

  1. Сылгыны сааьынан араарыы – Егоров Степа;

  2. Сылгы еце-дьуьунэ – Павлова Ньургуйаана;

  3. Саха сылгытын боруодата – Алексеева Шура;

  4. Сылгы - саха келете, миинэр-мицэтэ – Иванов Вася;

  5. Ат киэргэлэ – Егорова Туяра;

  6. Сылгыттан ылыллар астар – Николаева Айыы Куо

  7. Сылгы - олох терде (киьи доруобуйатыгар туьата) – Федорова Куннэй;

  8. Сылгы тириитин туьаныы – Савинова Саргы;

  9. Айыы Дьеьегейтен айдарыылаах Трофимовтар (ырыаьыт Ваня Трофимов терде-ууьа) – Семенова Диана; (Ваня Трофимов «Сахам ата» ырыатыттан быьа тардан иьитиннэрии)

  10. Сылгы уус-уран тылга-еске (таабырыннарга, ес хоьоонооругар, ырыа5а-тойукка, уус-уран айымньыларга) – Егорова Саина.

III этап. О5о айар дьо5урун сайыннары улэтиттэн

  1. «Толайсур» литературнай куруьуок о5олорун сылгы, ат, кулунчук туьунан суруйбут хоьооннорун кытта билсиьии;

  2. Сылгы – Тацха итэ5элигэр (8 кылаас уерэнээччилэрин Тацха оонньуутугар суруйбут уус-уран кэпсээннэриттэн быьа тардан аа5ыы);

  3. 5 кылаас о5олорун ат, кулунчук туьунан суруйбут хоьооннорун кытта билсиьии (о5олор тура-тура бэйэлэрин хоьооннорун аа5аллар);

  4. 5 кылаас о5олорун ат, кулунчук туьунан суруйбут кэпсээннэрин кытта билсиьии;

IV этап. Уруок тумугэ

  1. Учуутал о5олор дакылааттарын кылгас ырытыыта;

  2. О5олор уус-уран айымньыларын уопсай ырытыы; хаьыакка бэчээттэтэргэ бастыцнары талы.

  3. Уруогу уопсай тумуктээьин: Сылгы – саха оло5ун сурун оцкула буоларын туьунан ейдеебуттэрин ырытыьыы, санаа атастаьыы.

V этап. Уруокка сыана туруоруу

VI этап. Дьиэ5э сорудах. Сылгы туьунан уус-уран айымньылары оссо булан аа5ыы.

VII этап. Уруогу Светлана Константинова «Ат» ырыатынан кылааьынан бары ыллаан бутэрии.

1   2   3   4   5

Разместите кнопку на своём сайте:
Рефераты


База данных защищена авторским правом ©referat.znate.ru 2012
обратиться к администрации
Школьные рефераты
Главная страница